Vuurwerkschade aan prullenbakken. Wat kost dat jaarlijks?

Afvalnieuws

Rond Oud en Nieuw gaan elk jaar tientallen tot honderden prullenbakken en containers in vlammen op of worden ze met vuurwerk opgeblazen. Gemeenten delen daar af en toe cijfers over, maar een totaalplaatje ontbreekt vaak. Toch kun je op basis van openbare gegevens wél een goede inschatting maken wat dit gemeenten en Nederland als geheel ongeveer kost.

We hebben uitgezocht wat verschillende gemeenten aan kosten voor het vervangen van prullenbakken na oud & nieuw uitgeven. Daarnaast hebben we gevraagd wat het kost om één prullenbak te vervangen. Met deze cijfers kunnen we voorzichtig schatten wat het jaarlijks kost. Daar schrokken wij namelijk best wel van. Jaarlijks kost het opblazen van prullenbakken rond Oud & Nieuw de gemeenten maar liefst tussen de 5 en 15 miljoen euro.

Ook interessant:

• Afvalkalender 2026
• Oud & Nieuw: wijzigingen in afvalkalender

Voorbeelden: zo lopen de kosten per gemeente op

Hoewel er geen totaalbedrag genoemd wordt, is het duidelijk dat er jaarlijks enorm veel schade aan openbare prullenbakken en verzamelcontainers ontstaat. Op basis van gemeentelijke rapportages en landelijke schattingen gaat het waarschijnlijk om vele miljoenen euro’s per jaar, geld dat anders besteed had kunnen worden aan onderhoud, speelplekken, groen of andere voorzieningen waar inwoners wél profijt van hebben.

Amsterdam: 110 afvalbakken en tonnen schade

In Amsterdam werden rond de jaarwisseling 2024–2025 zo’n 110 afvalbakken beschadigd, vooral door vuurwerk. De gemeente schatte de kosten voor herstel en vervanging van die bakken op ongeveer € 176.000. De totale schade aan gemeentelijke eigendommen, waaronder ook ondergrondse containers, abri’s, parkeerautomaten en verkeersborden, kwam uit op ruim € 353.000.

Bron: De Westkrant

Enschede: afvalbakken als grootste schadepost

In Enschede was bij de jaarwisseling 2024–2025 de meeste vuurwerkschade toegebracht aan afvalbakken. Alleen al die categorie zorgde voor een schadepost van ongeveer € 50.500. De totale schade in de openbare ruimte kwam uit op bijna € 60.000.

Een jaar eerder werd gemeld dat er in Enschede 66 afvalbakken en diverse andere objecten waren vernield; toen bedroeg de totale schade bijna € 67.000.

Bronnen: Twente FM en 1Twente

Zoetermeer: jaar op jaar tienduizenden euro’s

In Zoetermeer was bij de jaarwisseling 2024–2025 de schade aan afvalbakken goed voor € 28.122. Dat was zelfs de grootste kostenpost in de openbare ruimte. De totale schade bedroeg € 63.857.

Een jaar eerder lag de schade aan afvalbakken op € 19.799, opnieuw één van de grootste posten in de gemeentelijke schadeoverzichten.

Bron: Zoetermeer Actief

Ook veel schade aan containers in kleine(re) gemeenten

Ook in kleinere gemeenten lopen de bedragen snel op. Enkele voorbeelden:

• West Betuwe: totaal € 24.770 schade; daarbij onder andere 6 vernielde afvalbakken à circa € 550 per stuk. (Bron: westbetuwe.nl)
• Nunspeet: bij de jaarwisseling 2024–2025 werden onder meer 4 afvalbakken, 24 verkeersborden en 11 putten vernield; samen goed voor ongeveer € 11.000 schade. (Bron: Gemeente Nunspeet)
• Zwijndrecht: bij de jaarwisseling 2024–2025 werden 23 prullenbakken opgeblazen; de totale schade bedroeg circa € 32.474. (Bron: ANP en gemeente Zwijndrecht)

Deze voorbeelden laten zien dat afvalbakken en containers vaak de grootste schadeposten zijn bij vuurwerkvandalisme.

Wat kost één prullenbak eigenlijk?

Niet onbelangrijk: wat kost het om een gesloopte prullenbak te vervangen?

In West Betuwe gaf de gemeente expliciet aan wat de richtprijzen zijn voor objecten in de openbare ruimte:

• Nieuw verkeersbord: circa € 170 (plus ongeveer € 60 voor de paal).
• Nieuwe afvalbak: circa € 550.
• nieuwe straatkolk: circa € 820 (dit is een afvoerput voor regenwater).

In andere gemeenten liggen de prijzen vergelijkbaar. Met alleen al 20 tot 30 opgeblazen prullenbakken zit een gemeente dus direct aan tienduizenden euro’s schade.

Bron: Gemeente West Betuwe.

Hoe groot is de schade in heel Nederland?

Een exact nationaal cijfer voor de schade aan containers en prullenbakken met oud & nieuw bestaat niet, maar er zijn twee belangrijke aanknopingspunten:

• Het Verbond van Verzekeraars schat de particuliere vuurwerkschade rond de jaarwisseling 2024–2025 op circa € 16 miljoen. Zie: Verbond van Verzekeraars.
• De Eerste Kamer noemt dat de gemeentelijke schade aan straatmeubilair jaarlijks tientallen miljoenen euro’s bedraagt. Zie: Wet veilige jaarwisseling.

Die bedragen omvatten alle schade: prullenbakken, containers, asfalt, abri’s, speeltoestellen, verkeersborden en meer. Prullenbakken zijn daar dus slechts een onderdeel van.

Welk aandeel hebben prullenbakken in de totale schade?

Uit de de cijfers van een aantal gemeenten die we eerder als voorbeeld aanhaalden blijkt:

• Amsterdam: circa 50% van de schade is afvalbakken.
• Enschede: circa 80%.
• Zoetermeer: circa 40–45%.
• Kleinere gemeenten: meestal 15–40%.

Gemiddeld ligt het aandeel prullenbakken en containers dus rond de 30–50% van de gemeentelijke vuurwerkschade.

Landelijke schatting

Ga je uit van € 20–30 miljoen totale schade per jaar en een aandeel van 30–50%, dan kom je uit op:

• € 6 miljoen per jaar (ondergrens)
• € 15 miljoen per jaar (bovengrens)

Een realistische, onderbouwde schatting is daarom:

Vuurwerkschade aan prullenbakken en containers kost Nederlandse gemeenten samen waarschijnlijk tussen de 5 en 15 miljoen euro per jaar.

Waarom dat voor inwoners relevant is

Die kosten komen uit de gemeentekas. Dat betekent minder geld voor:

• Speelplekken en sportvoorzieningen.
• Onderhoud van stoepen en wegen.
• Groenvoorziening en verlichting.

Daarom zetten gemeenten in op maatregelen als:

• Prullenbakken en containers tijdelijk afsluiten of weghalen rond de jaarwisseling.
• Bewustwordingscampagnes zoals in Katwijk.
• Extra toezicht, handhaving en jongerenwerk.

Elke prullenbak die heel blijft, scheelt soms honderden euro’s en maakt budget vrij voor dingen waar de hele buurt iets aan heeft.

Nu er in steeds meer steden een vuurwerkverbod komt, zullen er hopelijk ook steeds minder prullenbakken en containers vernield worden. Vergeet bovendien niet om uw eigen containers en kliko’s veilig op te bergen en ze rond Oud & Nieuw op tijd aan de weg te zetten. Er is namelijk een gewijzigde afvalkalender tijdens de jaarwisseling.